Strona główna

Raport: Rynek pracy w Polsce i UE

Strona główna

Strategia zatrudnienia Unii Europejskiej


powrót do spisu

 

Polityka w zakresie zatrudnienia w UE i Polsce

 

         Polityka zatrudnienia w Unii Europejskiej jest stosunkowo nowa polityką. Jej koordynację UE rozpoczęła w listopadzie 1997 r. podczas Szczytu Luksemburskiego. Przyjęto wówczas traktat amsterdamski, w którym stworzono podstawę do formułowania Europejskiej Strategii Zatrudnienia (ESZ). Z uwagi na przybierający na sile problem bezrobocia w krajach członkowskich (17 mln osób pozostawało w tym czasie bez pracy) nadano jej priorytetowy charakter. Celem Europejskiej Strategii Zatrudnienia jest powiązanie wzrostu gospodarczego Unii z powstaniem nowych miejsc pracy, a także określenie zadań dla ponadnarodowej współpracy państw UE w celu ograniczenia bezrobocia, redukcji ubóstwa i marginalizacji społecznej.

 

ESZ opiera się na czterech filarach:

  1. Zatrudnialność – oznacza starania o możliwości powrotu bezrobotnych do pracy, a także promocję rynku pracy otwartego dla wszystkich. Zadaniem tego filaru jest przeciwdziałanie długoterminowemu bezrobociu poprzez wzmacnianie kształcenia ustawicznego, wspieranie programów szkoleniowych i przekwalifikowań, opracowanie programów doradczych, pomoc w dostosowywaniu programów edukacyjnych do zmieniających się potrzeb rynku pracy.
  2. Przedsiębiorczość – oznacza dążenie do ułatwiania obywatelom UE zakładania i prowadzenia firm oraz zatrudniania innych osób. Mocno akcentowana jest tu kwestia tworzenia nowych miejsc pracy, w tym także motywacja do samozatrudnienia.
  3. Zdolność adaptacyjna pracowników i pracodawców – ma na celu promowanie modernizacji organizacji pracy, uelastycznienia czasu pracy, przyjmowania różnorodnych form zatrudnienia, unowocześniania kontraktów o pracę, utrzymywania zdolności dostosowawczych przedsiębiorstw poprzez przeprowadzane w firmach szkolenia pracowników.
  4. Równość szans – filar ten skupia się na poszukiwaniu dróg pogodzenia życia zawodowego z życiem rodzinnym, próbując rozwiązać problem nierówności w zatrudnianiu kobiet i mężczyzn. Chodzi tu o ułatwianie powrotu na rynek pracy po dłuższej przerwie, a także tworzenie warunków pracy dla osób niepełnosprawnych1.

 

Wytyczne Polityki Zatrudnienia, przyjęte przez Radę Europejską dla państw członkowskich decyzją Rady 2003/578/EC, wytyczają trzy główne cele2:

  1. pełne zatrudnienie,
  2. poprawę jakości i produktywności pracy,
  3. wzmocnienie spójności społecznej i integracji.

 

Rada Europejska przyjęła także szczegółowe wytyczne polityki zatrudnienia, które obejmują:

  1. aktywne i prewencyjne działania na rzecz bezrobotnych i biernych zawodowo,
  2. tworzenie miejsc pracy i przedsiębiorczość,
  3. promocję adaptacyjności i mobilności na rynku pracy,
  4. promocję rozwoju kapitału ludzkiego i kształcenia ustawicznego,
  5. wzrost podaży pracy i promowanie aktywnego starzenia się,
  6. politykę równości szans dla kobiet i mężczyzn,
  7. wspieranie integracji i zwalczanie dyskryminacji osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji na rynku pracy,
  8. rozwijanie finansowych zachęt do podejmowania zatrudnienia,
  9. ograniczenie szarej strefy zatrudnienia,
  10. zmniejszanie regionalnych zróżnicowań w zatrudnieniu.

 

         ESZ jest realizowana za pośrednictwem funduszy pomocowych, wspierających rynek pracy. W Polsce jest ona wspomagana przede wszystkim przez Europejski Fundusz Społeczny, Sektorowy Program Operacyjny – Rozwój Zasobów Ludzkich oraz Inicjatywę Wspólnotową EQUAL. Narzędziem ułatwiającym odpowiednie wykorzystanie środków przeznaczonych dla Polski z UE jest m.in. Narodowa strategia wzrostu zatrudnienia i rozwoju zasobów ludzkich, określająca zadania i cele polityki zatrudnienia zgodnie z priorytetami Europejskiej Strategii Zatrudnienia, w której szczegółowo opisano potencjalne działania finansowane przez programy pomocowe.

         Obszary wsparcia w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2000-2006, które określiła Rada i Parlament Europejski, to:

  1. aktywne formy walki z bezrobociem,
  2. przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu,
  3. kształcenie ustawiczne,
  4. doskonalenie kadry pracowniczej i rozwój przedsiębiorczości,
  5. aktywizacja zawodowa kobiet.

 

         Działania realizowane w ramach EFS to:

  • Wspieranie osób – edukacja i szkolenia zawodowe, pomoc w zatrudnieniu, szkolnictwo wyższe, rozwój nauk i badań nad zagadnieniami objętymi przez EFS, tworzenie miejsc pracy,
  • Wspieranie struktur i systemów – poprawa systemu edukacji i szkoleń, modernizowanie usług zatrudnienia, integrowanie systemu edukacji ze światem pracy, tworzenie systemów przewidywania potrzeb kwalifikacji,
  • Środki dodatkowe i podwyższenie świadomości – zapewnienie świadczeń dodatkowych dla osób, które biorą udział w organizowanych programach, a które mają na utrzymaniu inne osoby, rozwój umiejętności, podwyższanie świadomości społecznej, rozpowszechnianie informacji.

Głównym celem Sektorowego Programu Operacyjnego – Rozwój Zasobów Ludzkich jest budowa otwartego, opartego na wiedzy społeczeństwa poprzez zapewnienie warunków do rozwoju zasobów ludzkich na drodze kształcenia, szkolenia i pracy. Wynikające zeń cele szczegółowe są następujące:

  1. poprawa zatrudnialności poprzez rozwój jakości zasobów ludzkich,
  2. rozwój przedsiębiorczości,
  3. poprawa zdolności adaptacyjnych przedsiębiorstw i ich pracowników do warunków zmieniającego się rynku,
  4. wzmocnienie polityki równości szans na rynku pracy.

         Celem Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL jest promowanie innowacyjnych rozwiązań, prowadzących do zwalczania wszelkich form dyskryminacji i nierówności, związanych z rynkiem pracy w ramach współpracy ponadnarodowej. Kierunki działań związane z czterema filarami Europejskiej Strategii Zatrudnienia są następujące:

  1. ułatwianie wchodzenia i powrotu na rynek pracy,
  2. zwalczanie rasizmu i ksenofobii w miejscu pracy,
  3. zapewnienie powszechnego dostępu do tworzenia biznesu,
  4. umocnienie „gospodarki społecznej” (w tym tzw. trzeciego sektora), w szczególności usług na rzecz społeczności lokalnych oraz poprawa jakości miejsc pracy w „gospodarce społecznej”,
  5. wspieranie idei uczenia się przez całe życie oraz integracyjnych form organizacji pracy, sprzyjających zatrudnianiu i utrzymywaniu zatrudnienia osób doświadczających dyskryminacji i nierówności na rynku pracy,
  6. wspieranie zdolności przystosowawczych przedsiębiorstw i pracowników do zmian strukturalnych w gospodarce oraz wykorzystania technologii informatycznej i nowych technologii,
  7. godzenie życia rodzinnego i zawodowego, jak również ponowna integracja zawodowa kobiet i mężczyzn, którzy opuścili rynek pracy, poprzez wdrażanie bardziej elastycznych i efektywnych form organizacji pracy oraz działań towarzyszących,
  8. ograniczenie nierówności w traktowaniu ze względu na płeć i przeciwdziałanie segregacji zawodowej,
  9. pomoc w integracji osób ubiegających się o status uchodźcy. Wsparcie dla instytucji (systemu) zajmujących się osobami ubiegającymi się o status uchodźcy.

 


1 Europejska Polityka Zatrudnienia, http://www.mps.gov.pl/indextxt.php?gid=444.

2 DzUWE nr L 197/13 z 5 sierpnia 2003 r.

 

powrót do spisu

 

 

opublikowano: 6 lutego 2006 12:20

Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie
ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszów, fax: +48 17 866 12 22
Lista Telefonów Uczelni
Strona głównaDrukujDo góry