Strona główna

Europejski Fundusz Społeczny

Strona główna

Kształcenie ustawiczne w Polsce


Wysokie i stale aktualizowane kwalifikacje to lepsza pozycja jednostki na rynku pracy, wyższe dochody z pracy, wyższy standard życia, to także większy udział w życiu społecznym i politycznym kraju. Rozwój edukacji ustawicznej może być zatem także remedium na bezrobocie, ubóstwo, wykluczenie społeczne.

 

Udział Polaków w kształceniu ustawicznym jest jednak dosyć niski. Wśród państw UE Polska zajmuje dolne miejsce w rankingu, razem z krajami Europy Południowej i Litwą. Doświadczenia niektórych krajów europejskich pokazują jednak, że zwiększenie udziału obywateli w edukacji ustawicznej jest możliwe. Dlaczego zatem sytuacja w Polsce wygląda tak źle? Jakie bariery stoją Polakom na drodze do poszerzania kwalifikacji? Na podstawie wyników Badania Aktywności Edukacyjnej Dorosłych można wyciągnąć kilka ważnych wniosków.

Przede wszystkim wydaje się, że w Polsce wciąż brak jest świadomości konieczności stałego aktualizowania i uzupełniania kwalifikacji. Prawie co drugi Polak nie planujący podjąć w najbliższym roku kształcenia w jakiejkolwiek formie uzasadnia to brakiem takiej potrzeby. Świadczy to w dużej mierze o krótkowzroczności lub głęboko zakorzenionym w psychice przekonaniu, że raz zdobyta wiedza wystarczy nam na całe życie. Co więcej, przekonanie to utrwala się wraz z wiekiem. Mając na względzie starzenie się ludności, zjawisko to jest bardzo negatywne.

Ponadto, w edukacji ustawicznej uczestniczą przede wszystkim osoby już wyposażone w wysokie kwalifikacje - osoby z wykształceniem wyższym, pracujące na stanowiskach specjalistycznych, kierowniczych i technicznych. O ile nie ma nic złego w ich uczestnictwie w dokształcaniu, problem polega na niskim udziale w edukacji ustawicznej osób o niskich kwalifikacjach, bezrobotnych lub zagrożonych bezrobociem. Jako podstawową barierę uczestnictwa w edukacji osoby te podają brak środków na sfinansowanie nauki. Jest to z pewnością prawda, jakkolwiek wydaje się, że poważną przyczyną ich nieuczestnictwa w edukacji jest także ów brak świadomości konieczności rozwijania, a nawet zmiany swoich umiejętności, a także bariery intelektualne wynikające z luk w edukacji podstawowej.

Porównując zaangażowanie przedsiębiorstw działających na terenie Polski z przedsiębiorstwami operującymi na terenie UE, można wyciągnąć wniosek o stosunkowo niskim zaangażowaniu przedsiębiorców w Polsce w szkolenie pracowników. W większości krajów UE odsetek przedsiębiorstw inwestujących w rozwój kadr jest prawie dwa razy wyższy niż w Polsce.

Co zatem stoi przedsiębiorcom w Polsce na przeszkodzie do podjęcia starań o podnoszenie kwalifikacji pracowników? Zapytani odpowiadają przede wszystkim: nie ma takiej potrzeby, gdyż kwalifikacje pracowników są odpowiednie, a także, choć powody te są już mniej istotne, że koszty szkoleń są zbyt wysokie, że zatrudniono nowe osoby o potrzebnych kwalifikacjach lub też szkolenie początkowe pracowników jest wystarczające. Jak się zatem okazuje, nie tylko wysokie koszty szkoleń czy też wymieniany przez co dziesiątego przedsiębiorcę brak czasu na uczestnictwo w szkoleniach powstrzymują przedsiębiorców od inwestycji w zasoby ludzkie. Zasadniczy powód to niedostrzeganie potrzeby szkolenia pracowników i korzyści zeń wynikających.

W świetle powyższych informacji konieczne jest zatem zwalczanie przekonania, że raz zdobyte wykształcenie wystarczy nam na całe życie, oraz promocja korzyści wynikających z posiadania wysokich i aktualnych kwalifikacji. Przekonanie o braku konieczności uzupełniania wiedzy jest bowiem jedną z najpoważniejszych barier psychologicznych stojących na przeszkodzie do rozwoju kształcenia ustawicznego w Polsce.


Opracowano na podstawie publikacji:
A. Matysiak "Kształcenie ustawiczne w Polsce: korzyści i bariery rozwoju"
Niebieskie Księgi 2003; nr 8
Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańsk 2003

powrót

 

 

opublikowano: 15 września 2005 10:11

Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie
ul. Sucharskiego 2, 35-225 Rzeszów, fax: +48 17 866 12 22
Lista Telefonów Uczelni
Strona głównaDrukujDo góry